2003 Poznań

Hasło „Poznań miasto warte poznania” w pełni oddaje charakter tego pięknego, jakże uroczego miasta, posiadającego ogrom atrakcji, dla których turyści przybywają tutaj co roku.
Jak mówi jedno ze źródeł historycznych: „Na przełomie VIII i IX wieku powstał na Ostrowie Tulskim gród obronny, który w X wieku stał się jednym z głównych ośrodków państwa Piastów. Właśnie tutaj odbył się chrzest Polski, a w 968 roku założono pierwsze na ziemiach polskich biskupstwo i zbudowano katedrę, w której pochowani są Władcy Polski z dynastii Piastów. Pierwszy zapis o grodzie w Poznaniu pojawił się dopiero w 1005 roku w kronice Thietmara.

Ostrów Tumski
Ta najstarsza część miasta już od roku 968 była siedzibą biskupstwa misyjnego. Centralną jej budowlą jest katedra – trójnawowa bazylika gotycka otoczona wieńcem kaplic, jedna z najokazalszych świątyń Poznania i niewątpliwie jeden z najcenniejszych zabytków. Nosi ślady wielu faz budowy od wczesnoromańskiej przez romańską, gotycką, barokową i klasycystyczną. Najstarsze fragmenty budowli znajdują się w podziemiach. Można tu zobaczyć części murów, misy chrzcielnej i grobowców pierwszych władców. Nawy boczne i ambit otacza wieniec kaplic, z których najbardziej znaną jest Złota Kaplica wzorowana na architekturze bizantyjskiej. Została ona ufundowana w XIX stuleciu ze składek społeczeństwa trzech zaborów, a także cara Rosji i pruskiego następcy tronu. W 1834 roku utworzono w niej mauzoleum Mieszka I i Bolesława Chrobrego, których szczątki złożono w neogotyckim sarkofagu. Naprzeciw znajduje się spiżowy pomnik przedstawiający obu władców.
Wędrując po Ostrowie Tulskim warto zobaczyć kościół gotycki z I połowy XV wieku pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, dzieła Hanusz Prusa. Według tradycji stanął on na miejscu, gdzie znajdowała się kaplica Dąbrówki. Tu w 1999 roku odkryto fragmenty palatium.
Tuż obok kościoła wznosi się pochodząca z początku XVI wieku Psałterza, czyli dom dla księży psałterzystów zobowiązanych do śpiewania psalmów w katedrze.

Stary rynek
Wizytówką Poznania jest Stary Rynek, nad którym dominuje ratusz. Jest on dziełem włoskiego architekta Jana Baptysty Quadro. Jego budowa trwała 10 lat. Najbardziej efektowną częścią jest trzykondygnacyjna loggia arkadowa fasady budowli jednak dla turystów to trykające się na ratuszowej wieży koziołki, codziennie w południe, stanowią największą atrakcję. Warto zwiedzić ratusz wewnątrz, poczynając od gotyckich piwnic, przez Wielką Sień zwaną Salą Odrodzenia po sale drugiego piętra.
We wnętrzu ratusza mieści się Muzeum Historii Miasta Poznania.
Rynek otaczają kamieniczki, zrekonstruowane po zniszczeniach II wojny światowej w stylu nawiązującym do architektury baroku i renesansu. Pałac Działyńskich odznacza się klasyczną prostotą, a uwagę przykuwają płaskorzeźby na attyce, przedstawiające pochód triumfalny i ofiarny, a także rzeźba łabędzia z rozpostartymi skrzydłami.
W pobliżu ratusza wznoszą się domki budowniczy – dawne kamieniczki kramarzy. Uroku rynkowi dodaje rokokowa fontanna przedstawiająca porwanie Prozerpiny, pręgierz, studzienka ze spiżowym pomnikiem Bimberki i barokowa figura św. Jana Nepomucena.

Biblioteka Raczyńskich
Ta ozdoba Placu Wolności otwarta została 5 maja 1829 roku. Ufundował ją Edward hrabia Raczyński. Elewacja budynku wzorowana jest na wschodniej fasadzie paryskiego Luwru.
Dziś Biblioteka Raczyńskich pełni funkcję miejskiej biblioteki publicznej. Przed biblioteką stoi fontanna Higiei, bogini zdrowia, mającej rysy żony Edwarda Raczyńskiego, Konstancji z Potockich.

Zamek Przemysła
Najstarsza królewska rezydencja, wzniesiona w II połowie XIII wieku, tuż po lokacji miasta, gdy książe Przemysł I przeniósł tu swą siedzibę z Ostrowa Tulskiego. Była wówczas największym budynkiem świeckim na ziemiach polskich, o najoryginalniejszych rozwiązaniach architektury obronnej. Dzieło ojca kończył jego syn Przemysław II, który koronując się na króla w roku 1295 stał się pierwszym po 200 latach koronowanym władcą Polski.
Królewską rezydencję rozbudowano za czasów Władysława Jagiełły, a gdy uległa spaleniu w pożarze miasta w 1536 roku odbudowana została w stylu renesansowym. W kolejnych wiekach zamek popadał w ruinę. Jego północną część odbudowano z przeznaczeniem na archiwum dopiero w roku 1783 na zlecenie Kazimierza Raczyńskiego, wielkopolskiego starosty generalnego. Generalnego tej formie jego fragment odrestaurowano po zniszczeniach 1945 roku. Do dziś zachowały się gotyckie piwnice, a zamek wciąż czeka na odbudowę, Obecnie mieści się tu Muzeum Sztuk Użytkowych.

Zamek Cesarski
Poznań jest jedynym miastem w Polce posiadającym dwa zamki: królewski (Przemysława) i cesarski (Wilhelma II).
Cesarz Wilhelm II, dla którego wzniesiono ten ogromny gmach gościł tu dwukrotnie: po raz pierwszy na otwarciu zamku w 1910 roku, po raz drugi w 1915. Tamten gmach z początków wieku był nieco inny od obecnego. Najwięcej zmian przeprowadzono w czasie II wojny światowej oraz po jej zakończeniu, podczas odbudowy.
W czasie okupacji powstało m.in. paradne wejście od strony ulicy Święty Marcin, w wieży zlikwidowano kaplicę, a na miejscu rozebranej apsydy wybudowano niewielki balkon. Podczas powojennej odbudowy obniżono o 20 m zniszczoną wieżę, pierwotnie bowiem wieża z zegarem miała 74 m wysokości i była dominującym elementem budynku wzniesionego w latach 1904 – 1910.
Budowlę tę zaprojektował Franz Schwechten. Wzniesiona została w modnym wówczas stylu neoromańskim. Ten ogromny gmach o rozczłonkowanej bryle nawiązuje bowiem do średniowiecznych zamków Niemiec i Włoch.

Collegium Minus Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
Aula tej budowli to najpiękniejsza sala koncertowa nie tylko Poznania, lecz i jedna z najwspanialszych w Europie. Urzeka zarówno architekturą jak i akustyką. Jej fasadę zdobią dwa posągi dłuta Paula Brechera symbolizujące naukę i sztukę.
Utrzymany w styku renesansu holenderskiego gmach Collegium Minus to jeden z najefektowniejszych obiektów Poznania. Budowlę tę wzniesiono w 1910 roku według projektu niemieckiego architekta Edwarda Furstenaua z przeznaczeniem na siedzibę Pruskiej Akademii Królewskiej. Ale już 7 maja 1919 roku uroczyście zainaugurowano tu działalność Wszechnicy Piastowskiej, przemianowanej później na Uniwersytet Poznański, od 1956 roku Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.
To właśnie tutaj, co pięć lat, odbywają się kolejne edycje najstarszego konkursu skrzypcowego świata – Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego.

Teatr Wielki
„Czarodziejski flet” zabrzmiał tu 0 września 1910 roku. Tę mozartowską operę wybrano bowiem na inaugurację poznańskiej opery. W niespełna 10 lat później, 31 sierpnia 1919 roku, „Halką” Stanisława Moniuszki inaugurowano przejęcie opery przez Polaków.
Gmach opery wzniesiono na terenie dawnych pruskich fortyfikacji. Ich rozebranie w 1902 roku pozwoliło na zaprojektowanie przez Josepha Stubbena, jednego z najwybitniejszych ówczesnych urbanistów europejskich, reprezentacyjnego założenia, w którym w kolejnych latach wznoszono wspaniałe gmachy publiczne w różnych stylach. To wtedy powstały opera, pruska Akademia Królewska (obecne Collegium Minus), zamek cesarski.
Opera, zbudowana według projektu Maxa Littmanna, zamyka obecny plac Mickiewicza od strony północnej. Stojąca a nieco wznoszącym się terenie, zwracająca uwagę swą monumentalną fasadą w formie greckiego portyku zwieńczoną figurą Pegaza, zdaje się górować nad leżącym przed nią parkiem i placem. Rozmach, w jaki wzniesiono ten gmach widoczny jest także wewnątrz – wspaniałą widownia, lożę, kryształowe kandelabry, bogate dekoracje nadają wnętrzom prawdziwie teatralny wystrój.

Fara
Kościół farny pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa to przykład architektury barokowej najwyższej klasy. Jako świątynię jezuicką budowano go etapami, przez ponad 75 lat (od 1651 do 1725, a wykańczano do 1735 roku), burząc częściowo fragmenty murów miejskich i zasypując częściowo fosę. Kościół powstał według projektu Bartłomieja Nataniela Wąsowskiego, rektora kolegium jezuickiego w Poznaniu, autora najlepszego polskiego traktatu architektonicznego. Wspaniały ołtarz główny i portal wejściowy zaprojektował zaś Pompeo Ferrari. Jest to świątynia trójnawowa, z emporami nad bocznymi nawami i potężnymi kolumnami (pomysłu Wąsowskiego w nawie głównej).
Niezwykła gra świateł sprawia, iż ma się wrażenie jakby wewnątrz świątyni nieustannie unosiła się lekka mgiełka, co nadaje temu wnętrzu niepowtarzalną atmosferę.

Imprezy cykliczne
Turystów przyciągają do Poznania nie tylko zabytki, ale także bogate życie kulturalne miasta.
Od 11 lat odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Malta”. Uznaniem melomanów cieszą się odbywające się co pięć lat konkursy: skrzypcowy i lutniczy – Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy m. Henryka Wieniawskiego. Wielbicieli jazzu gromadzi Poznań Jazz&Festiwal. Od ośmiu lat miłośnicy tańca zjeżdżają do Poznania na Warsztaty Tańcząca Współczesnego. Chóry chłopięce z całego świata prezentują się podczas Międzynarodowego Festiwalu Chórów Chłopięcych. Specyficzne i niepowtarzalne są także Dni Świętomarcińskie, czyli Imieniny Ulicy.

Rekreacja
W 1990 roku na Jeziorze Maltańskim zbudowano jeden z najnowocześniejszych torów regatowych w Europie o długości 2 tysięcy metrów i szerokości 175m.
Największą atrakcją „Malta – Ski”, Centrum Sportowo – Rekreacyjnego jest całoroczny stok narciarski o długości około 150 m. oddany do użytku w 1993 roku wraz z dwoma wyciągami: orczykowym i krzesełkowym. W roku 1998 uruchomiono obok stoku całoroczny tor saneczkowy o długości 560 m. Centrum posiada także wypożyczalnię sprzętu narciarskiego, rowerów, łyżworolek i rowerów rodzinnych. Amatorzy mocnych wrażeń mogą skorzystać ze ściany wspinaczkowej, a na dzieci czekają place zabaw.
Poznań to jedyne miasto posiadające dwa ZOO. W nowym obejrzeć można 2 tys. zwierząt ok. 140 gatunków. W centrum miasta mieści się stare ZOO, jeden z najstarszych ogrodów zoologicznych w Polsce, gdzie utworzono akwarium, gadziarnię i ptaszarnię.
W mieście znajduje się największa w Polsce i jedna z największych w Europie Palmiarnia, utworzona w 1910 roku. Znajduje się tu 17 tysięcy rośli 700 gatunków i odmian z kraj o klimacie śródziemnomorskim, tropikalnym, subtropikalnym, sawanny, pustyń oraz kolekcja ryb egzotycznych.
W Ogrodzie Botanicznym rośnie około 8 tysięcy gatunków roślin ze wszystkich stref klimatycznych. Są one eksponowane e różnych działach obrazujących krajobrazy botaniczne: stepowe, torfowiskowe, wodne, leśne, wydmowe i górskie.
Cytadela to położone na północ od Starego Miasta Wzgórze Winiarskie w XIX wielu zamienione na twierdzę. Po II wojnie światowej na tym terenie utworzono rozległy park.
Na poznańskim hipodromie co roku odbywają się Międzynarodowe Zawody Hippiczne oraz zawody w powożeniu.

Autor : Joanna Bogdan

Źródła:

Informator miejski Poznań
Informator Wielkopolskiego Ośrodka Promocji i Informacji
Informator Urzędu miasta w Poznaniu
www.city.poznan.pl
www.um.poznan.pl